Intro

Welkom bij de LawBot Podcast van 29 maart 2026. In deze aflevering bespreken we drie recente uitspraken van de gerechtshoven. We beginnen met een zaak over het kraken van een bungalow op het terrein van een instelling voor geestelijke gezondheidszorg. Daarna kijken we naar een complexe scheidingszaak waarin de vader zijn financiën niet wil laten zien. En tot slot behandelen we een internationale zaak over ouderlijk gezag, waarin een moeder strafrechtelijk is veroordeeld voor kinderontvoering.

Zaak 1: Kraker op GGZ-terrein moet vertrekken, maar krijgt meer tijd

ECLI: ECLI:NL:GHARL:2026:1197
Instantie: Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden | Datum: 27 februari 2026
Rechtsgebied: Civiel recht – Goederenrecht / Kort geding

Een vrouw kraakte eind november 2025 een leegstaande bungalow op het zorgpark van GGZ Centraal in de regio Amersfoort. Dit zorgpark is een groot, bosrijk terrein waar patiënten met ernstige psychische aandoeningen wonen en behandeld worden. GGZ Centraal is bezig met een omvangrijke herontwikkeling: een groot deel wordt verkocht voor woningbouw, terwijl het westelijk deel een vernieuwd zorgpark wordt met nieuwbouw die vanaf de zomer van 2026 in gebruik wordt genomen.

De gekraakte bungalow is een van vijf bungalows die op de slooplijst staan. In 2023 besloot GGZ dat deze bungalows niet meer geschikt waren voor bewoning. Ze stonden leeg en waren dichtgetimmerd. De vrouw forceerde zich een weg naar binnen, knapte de bungalow op en ging er wonen. GGZ Centraal stapte naar de rechter en eiste ontruiming. De voorzieningenrechter gaf GGZ gelijk en veroordeelde de vrouw om binnen drie weken te vertrekken. De vrouw ging in hoger beroep.

Het hof moest een belangenafweging maken tussen het eigendomsrecht van GGZ en haar verantwoordelijkheid voor kwetsbare patiënten enerzijds, en het huisrecht van de vrouw en de bekende woningnood in Nederland anderzijds. Opvallend is dat het hof kritisch kijkt naar de argumenten van GGZ. De instelling stelde dat het kraken onrust veroorzaakt bij patiënten, maar het hof merkt op dat GGZ zelf al tien jaar een gebouw verhuurt aan het Leger des Heils voor daklozenopvang, wat ook tot overlast heeft geleid – inclusief drugsgerelateerde problemen en brandjes. Bovendien is niet gebleken dat de vrouw zelf overlast veroorzaakt.

Toch oordeelt het hof uiteindelijk dat GGZ gelijk heeft, maar om een andere reden: de energietransitie. Door de nieuwbouw vervijfvoudigt het elektriciteitsverbruik per bewoner, terwijl er door netcongestie geen extra stroom geleverd kan worden. GGZ heeft daarom alle huurcontracten met externe partijen opgezegd per 1 juni 2026. Het hof vindt dat van GGZ niet gevraagd kan worden dat zij huurders wegstuurt maar een illegale bewoner laat zitten. De ontruiming wordt toegewezen, maar het hof geeft de vrouw tot 1 juni 2026 de tijd – aanzienlijk langer dan de drie weken van de voorzieningenrechter.

Zaak 2: Vader verbergt financiën bij scheiding – rechter schat inkomen zelf

ECLI: ECLI:NL:GHDHA:2026:140
Instantie: Gerechtshof Den Haag | Datum: 28 januari 2026
Rechtsgebied: Civiel recht – Personen- en familierecht

Bij het Gerechtshof Den Haag speelde een zaak over de ontbinding van een geregistreerd partnerschap tussen twee ouders met twee kinderen. De kinderen, geboren in 2008 en 2010, wonen bij de vader. De moeder ging in hoger beroep omdat zij partneralimentatie wilde en een andere zorgregeling voor de kinderen.

De oudste heeft beperkt contact met de moeder: ze eten samen eens per week. Het jongste kind wil op dit moment geen contact met de moeder. Dit is voor het hof aanleiding om een bijzondere curator te benoemen – een onafhankelijke persoon die onderzoekt waarom het contact is vastgelopen en hoe dit hersteld kan worden. Het hof bepaalt de hoofdverblijfplaats van de kinderen bij de vader, in overeenstemming met de feitelijke situatie.

Het meest opvallende aspect van deze zaak gaat over geld. De moeder vroeg om partneralimentatie, maar de vader gaf nauwelijks inzicht in zijn financiële situatie. Hij is betrokken bij meerdere vennootschappen en heeft een buitenlandse investering. Ondanks herhaalde verzoeken weigerde hij duidelijkheid te geven over zijn inkomsten en de geldstromen binnen zijn ondernemingen.

Het hof pakte dit stevig aan. In het Nederlandse familierecht geldt dat als een partij weigert financiële informatie te delen, de rechter zelf een schatting mag maken van het inkomen. Het hof oordeelde dat de vader meer verdiende dan hij deed voorkomen. Op basis van de beschikbare gegevens – waaronder de levensstijl van de vader en de omzet van zijn bedrijven – stelde het hof zelf de draagkracht vast en kende partneralimentatie toe aan de moeder. De les: je kunt je niet verschuilen achter complexe bedrijfsstructuren of buitenlandse investeringen.

Zaak 3: Kinderontvoering leidt tot verlies ouderlijk gezag

ECLI: ECLI:NL:GHDHA:2026:142
Instantie: Gerechtshof Den Haag | Datum: 28 januari 2026
Rechtsgebied: Civiel recht – Personen- en familierecht

De derde zaak is een emotionele maar juridisch heldere uitspraak over ouderlijk gezag en omgangsrecht. Een Portugese moeder en een Nederlandse vader hebben samen een kind dat in 2021 werd geboren in Portugal. Na hun echtscheiding in 2023 ontstond een conflict over waar het kind zou wonen.

Er waren meerdere gerechtelijke uitspraken, zowel in Nederland als internationaal, die bepaalden dat het kind naar Nederland moest terugkeren. De moeder negeerde deze uitspraken stelselmatig en hield het kind bij zich in Portugal. Zij werd strafrechtelijk veroordeeld voor kinderontvoering. Uiteindelijk kreeg de vader het kind terug en werd de hoofdverblijfplaats bij hem vastgesteld.

De rechtbank besloot het ouderlijk gezag van de moeder te beëindigen en bepaalde dat zij het kind alleen in Nederland mocht zien, onder begeleiding van een professionele instantie. De moeder ging in hoger beroep en verzocht onder meer om herstel van gezamenlijk gezag, of subsidiair om eenhoofdig gezag aan háár toe te kennen.

Het hof bevestigde de beslissing van de rechtbank. Gezamenlijk gezag vereist dat ouders kunnen overleggen en samenwerken in het belang van het kind. Door herhaaldelijk rechterlijke uitspraken te negeren en het kind in het buitenland te houden, heeft de moeder dit vertrouwen ernstig beschaamd. Het hof benadrukt dat het aan de moeder is om het contact te herstellen: zij kan naar Nederland komen om onder begeleiding het kind te zien. De deur staat dus niet helemaal dicht, maar de voorwaarden zijn streng. Deze zaak laat zien dat rechters het negeren van gerechtelijke uitspraken over kinderen zeer zwaar laten wegen.

Afsluiting

Dat was het voor deze aflevering van de LawBot Podcast. We bespraken drie heel verschillende civiele zaken: het kraken van een bungalow op een GGZ-terrein waarbij de energietransitie een doorslaggevende rol speelde, een alimentatiezaak waarin financiële transparantie centraal stond, en een internationale zaak over kinderontvoering en het verlies van ouderlijk gezag. Bedankt voor het luisteren en tot volgende week!