Intro

Welkom bij de LawBot Podcast van 11 januari 2026. Vandaag bespreken we drie recente uitspraken van Nederlandse gerechtshoven. We beginnen met een zaak over de vergoeding van ADHD-medicijnen door zorgverzekeraars. Daarna een moderne zaak over cryptofraude en de mogelijkheden om gestolen crypto terug te krijgen. Tot slot een zaak over bestuurdersaansprakelijkheid wanneer een bedrijf wordt opgeheven om schulden te ontlopen.

Zaak 1: De Strijd om het ADHD-medicijn

ECLI: ECLI:NL:GHARL:2025:3724
Instantie: Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden | Datum: 17 juni 2025
Rechtsgebied: Civiel recht – Gezondheidsrecht

Stel je voor: je hebt ADHD en je arts schrijft een medicijn voor dat je leven draaglijker maakt. Je gaat naar de apotheek, maar de zorgverzekeraar weigert te betalen. Dat is precies wat in deze zaak speelt.

Regenboog Apotheek uit Alkmaar is gespecialiseerd in de behandeling van ADHD-patiënten. De apotheek bereidt zelf een medicijn: dexamfetamine retard, speciaal voor volwassenen met ADHD. Dit is geen standaard pilletje uit de fabriek, maar een op maat gemaakt geneesmiddel dat de apotheek in eigen huis produceert.

Zorgverzekeraars Zilveren Kruis, FBTO, Interpolis en De Friesland weigeren dit medicijn te vergoeden. Hun argument: er zijn al geregistreerde alternatieven op de markt beschikbaar. Volgens de verzekeraars is het apotheekbereide middel daarom geen “rationele farmacotherapie” – oftewel: waarom zou je een duurder, zelfgemaakt medicijn vergoeden als er goedkopere alternatieven zijn?

De apotheek ziet dit anders. Zij stelt dat hun bereiding juist nodig is voor patiënten bij wie de standaardmedicijnen niet goed werken. Bovendien zou de apotheekbereiding zelfs goedkoper zijn dan het geregistreerde alternatief.

Het hof moet de vraag beantwoorden: wanneer moet een zorgverzekeraar een apotheekbereid medicijn vergoeden? Volgens de polisvoorwaarden moet het gaan om rationele farmacotherapie: een behandeling waarvan de werkzaamheid wetenschappelijk is vastgesteld en die ook het meest economisch is.

Het hof oordeelt dat Regenboog Apotheek onvoldoende heeft aangetoond dat haar bereiding rationele farmacotherapie is. De apotheek heeft niet bewezen dat de patiënten specifiek haar medicijn nodig hebben, en niet kunnen uitwijken naar de beschikbare alternatieven. Het kort geding is niet de plek om dit uitgebreid te onderzoeken. De vordering wordt afgewezen.

Deze uitspraak raakt een groter thema: de spanning tussen maatwerk in de zorg en de kostenbeheersing door verzekeraars. Voor patiënten die baat hebben bij specifieke medicijnen kan dit teleurstellend zijn. Maar het hof wijst erop dat de apotheek haar zaak simpelweg beter had moeten onderbouwen.

Zaak 2: Cryptofraude en de Jacht op Gestolen Geld

ECLI: ECLI:NL:GHSHE:2025:2008
Instantie: Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch | Datum: 15 juli 2025
Rechtsgebied: Civiel recht – Kort geding

Bijna tweehonderdduizend euro. Dat is het bedrag dat het slachtoffer in deze zaak verloor aan cryptofraude. Een moderne variant van oplichting die steeds vaker voorkomt: de zogenaamde “crypto boilerroom scam”.

Het werkt zo: via een nepadvertentie wordt je verleid om te investeren in cryptocurrency. Je maakt een account aan bij wat lijkt op een betrouwbare broker. Je stort geld, je ziet mooie rendementen op je scherm. Maar als je je geld wilt opnemen, blijkt het een illusie. Je geld is weg, doorgesluisd naar de oplichters.

Precies dit overkwam het slachtoffer in deze zaak. Tussen september 2024 en februari 2025 maakte hij in totaal bijna €194.000 over, wat omgerekend ongeveer 87 Ethereum was. Hij dacht te beleggen via de broker “IB 24”, maar die bleek nep.

Het slachtoffer gaf niet op. Hij schakelde onderzoeksbureau BlockFo in om de route van zijn gestolen geld te traceren via de blockchain. De onderzoekers volgden het digitale spoor en kwamen uit bij crypto-wallets die worden beheerd door Kraken, een grote cryptocurrency-exchange.

Hierop startte het slachtoffer een kort geding tegen Payward, het moederbedrijf van Kraken. Hij vroeg de rechter om een “freezingorder”: een bevel om de verdachte crypto-wallets te bevriezen, zodat de fraudeurs het geld niet verder konden wegsluizen.

De voorzieningenrechter wees dit verzoek aanvankelijk toe, nog voordat Payward was gehoord. Zo'n eenzijdige voorziening is uitzonderlijk, maar kan in urgente gevallen. Payward ging in hoger beroep. De cryptobeurs betoogde dat zij niet zomaar wallets van haar klanten kon bevriezen zonder deugdelijke onderbouwing. Bovendien was onduidelijk welke Payward-entiteit precies betrokken was en of de verdachte wallets wel toebehoorden aan de fraudeurs.

Deze zaak illustreert een fundamenteel dilemma: hoe kun je als slachtoffer van cryptofraude je geld terugkrijgen, terwijl de daders anoniem opereren en het geld razendsnel over de wereld kan worden verplaatst? De traditionele juridische instrumenten moeten worden aangepast aan een wereld waarin geld in seconden kan verdwijnen naar onbekende bestemmingen.

Zaak 3: Turboliquidatie en de Ontsnapte Bestuurders

ECLI: ECLI:NL:GHDHA:2025:2304
Instantie: Gerechtshof Den Haag | Datum: 11 november 2025
Rechtsgebied: Civiel recht – Arbeidsrecht en ondernemingsrecht

Wat gebeurt er als een bedrijf structureel de regels overtreedt, maar zodra de rekening komt, zichzelf opheft? Die vraag staat centraal in deze zaak over de uitzendbranche.

De Stichting Naleving CAO voor Uitzendkrachten (SNCU) houdt toezicht op de naleving van arbeidsvoorwaarden in de uitzendsector. Deze stichting controleert of uitzendondernemingen hun werknemers correct betalen volgens de CAO.

Bij uitzendonderneming Uitzendplan ging het mis. Na onderzoek bleek dat het bedrijf jarenlang de CAO niet correct had nageleefd. Uitzendkrachten hadden geld tegoed: te weinig loon, te weinig vakantiegeld, verkeerde toeslagen.

Maar toen SNCU de vordering presenteerde, was Uitzendplan al verdwenen. De bestuurders hadden alle waarde uit het bedrijf gehaald en het vervolgens opgeheven via een “turboliquidatie”. Bij een turboliquidatie wordt een vennootschap ontbonden zonder vereffening, simpelweg omdat er geen baten meer zijn. Althans, dat was het verhaal.

SNCU liet het er niet bij zitten en richtte haar pijlen op de bestuurders persoonlijk. De stelling: jullie wisten dat er een claim aankwam, jullie hebben het geld weggesluisd, en jullie zijn persoonlijk aansprakelijk voor de schade.

Het hof geeft SNCU gelijk. De bestuurders worden persoonlijk aansprakelijk gehouden op grond van onrechtmatige daad. Het hof oordeelt dat zij een “persoonlijk ernstig verwijt” treft. Op het moment dat zij ernstig rekening hadden moeten houden met de vordering van SNCU, hebben zij geen voorzieningen getroffen. In plaats daarvan hebben zij de verdiencapaciteit en activa uit de vennootschap gehaald.

Het hof spreekt van “frustratie van betaling en verhaal”. De turboliquidatie was geen onschuldige bedrijfsbeëindiging, maar een doelbewuste poging om onder de schulden uit te komen. Het hof kwalificeert dit als betalingsonwil, niet betalingsonmacht.

Bijzonder is dat het hof ook een “feitelijk bestuurder” aansprakelijk houdt. Deze persoon stond niet formeel als bestuurder geregistreerd, maar bepaalde feitelijk wel het beleid van de onderneming. De boodschap is duidelijk: je kunt niet zomaar wegkomen door je bedrijf op te heffen. Als bestuurder blijf je verantwoordelijk voor de verplichtingen die je bent aangegaan.

Afsluiting

Dat waren drie actuele zaken: de vergoeding van ADHD-medicijnen door zorgverzekeraars, de juridische mogelijkheden bij cryptofraude, en bestuurdersaansprakelijkheid bij turboliquidatie. Wilt u de volledige uitspraken nalezen? Klik op de ECLI-links hierboven. Bedankt voor het luisteren en tot de volgende aflevering van de LawBot Podcast.